«

Feb 24

Wat is stress nu eigenlijk?

Stress management

Minder stress

De definitie van stress in het woordenboek luidt als volgt: “begrip dat aangeeft de toestand van een organisme dat door bijzondere lichamelijke of psychische krachtsinspanning uit het homeostatische evenwicht is geraakt en waarbij het lichaam met “Cortinen” wordt overstroomd.”

Wel, van zulke uitdrukkingen krijg ik hoofdpijn. Laten we dus eens proberen om het in mensentaal om te zetten.

 Stress is een Engels woord dat van het werkwoord “to stress” komt. Vertaalt betekend dit zoveel als onder druk zetten. En dat is eigenlijk precies wat er aan de hand is. Wanneer je naar je limieten van je kunnen gedrukt wordt ervaar je stress. Maar wat wil dat nu zeggen dat je naar je limieten gaat? Wel nu dat is wanneer jouw veiligheid en comfort wordt aangetast.

 

Tot op zekere hoogte kan dit positief zijn. Je grenzen opzoeken helpt je om te groeien, maar net zoals bij sport moet je ook terug rusten om te kunnen verbeteren. Doe jij dit niet dan wordt je gestresseerd. Ook kan het helpen om betere prestaties neer te zetten tijdens bijvoorbeeld een wedstrijd.

 

Stress bestaat al zolang als de mens bestaat. Het is altijd een natuurlijk mechanisme geweest van je lichaam om te overleven. Stel je voor dat je oog in oog komt staan met een tijger. Wat moet je dan kunnen om te overleven? Je moest sneller en sterker zijn dan ooit te voren. Je zintuigen moeten scherper zijn om je omgeving waar te nemen en je hersenen moeten sneller werken om een oplossing te vinden. En dat is precies wat er gebeurt. Er komen hormonen vrij in je lichaam die jouw lichaam voorbereid op het gevecht van je leven dat elk moment kan losbarsten.

 

Cortisol en adrenaline zorgen ervoor dat je hartslag en bloeddruk stijgen om meer zuurstof naar je spieren en hersenen te brengen. Bloed naar je spijsverteringstelsel is niet meer noodzakelijk en het verteren van je vorige maaltijd stopt. Je hersenen gaan in overdrive. Allemaal positieve dingen om levend te ontsnappen van de tijger die in jou zijn volgende maal ziet.

 

Eigenlijk een prachtig systeem, maar het probleem is dat jouw lichaam het verschil niet kent tussen een tijger die je gaat opeten of jouw baas die graag heeft dat jij je deadline haalt. Erger wordt het wanneer dit dag na dag het geval is, want die hersenen in Overdrive, je hart dat sneller slaat, je bloeddruk die verhoogt en de verminderde bloedtoevoer naar je spijsvertering heeft op langere termijn een negatieve invloed.

 

Je lichaam is niet gemaakt om continu in een “gevechtssituatie” te verkeren. Er moet ook op een evenredige manier gerust worden. Wanneer deze balans zoek is, geraken we meer en meer gestresseerd. Wanneer het punt gekomen is dat ons lichaam fysiek niet meer in staat is om zich extra te stresseren dan geeft het op. Je lichaam begint af te takelen en hoewel jouw geest nog wil, zal je fysiek niet meer kunnen. Dit noemen we een burnout.

 

Het spreekwoord “de boog kan niet altijd gespannen zijn” is van toepassing. Als een boog altijd gespannen blijft dan verliest hij zijn veerkracht en wordt hij nutteloos. Hoewel een boog dient om opgespannen te worden, moet de boog ook regelmatig ontspannen. Ook op jou is dit van toepassing. Tegenover een bepaalde inspanning hoort ook een gelijkaardige ontspanning te staan. Zoniet ga ook jij jouw veerkracht verliezen en wordt je nutteloos.

 

Hoe snel jij jouw maximumgrens bereikt en hoe jouw lichaam zal reageren is moeilijk te zeggen. Elk lichaam en persoon is anders. Ook is het heel individueel waarvan jij gestresseerd zult geraken. Wat voor de een grote stressfactor is, kan voor een ander net een bron van plezier zijn.  Heb je moeite om dit te geloven? Vraag dan eens aan 10 van jouw vrienden wat zij vinden van het organiseren van een gezellige avond met een etentje voor hun familie. Je zult er van schrikken hoe uiteenlopend de reacties zullen zijn.

 

Stressbestendigheid kan je trainen net zoals een of andere spier. Als je regelmatig blootgesteld wordt aan een licht stresserende situatie en dat dan afwisselt met voldoende rust kan je je “draagkracht” vergroten. Zo kan bijvoorbeeld spreken voor een groot publiek initieel een grote stressfactor zijn, maar mits langzaam opbouwen, kan het uiteindelijk een verfrissende en stimulerende activiteit worden.

 

Er treedt stress op wanneer de te dragen last groter is dan de last die jij kunt dragen. Dus in plaats van te vermijden van een last te dragen, wat stresspreventie kan genoemd worden, kan je ook trainen om sterker te worden in het dragen van een grotere last. Dat is vergelijkbaar met gaan naar de sportschool en kan stressbestendigheidstraining genoemd worden.

 

Hoe dan ook te veel stress is te veel. Zoals alles in het leven is er geen pasklaar aanpak en moet er gekeken worden naar een en/en aanpak in plaats van of/of. Bij coaching rondom stress wordt er steeds gekeken naar zowel stresspreventie, omgaan met stress en recuperatie van stressvolle momenten.

About the author

Mark Tilburgs

Leave a Reply